Recieve our newsletter?


Courtisane vzw
Molenaarsstraat 111 bus 66
9000 Gent
Belgium
T. +32 (0)474 278 121
info(at)courtisane.be


Without a Trace

Gent, Kunstencentrum Vooruit, donderdag 29 januari 2009, tickets

film & video, installaties en een audiovisuele performance
Pierre Hébert, Martin Arnold, JODI, Marcel Broodthaers, Naomi Uman, Spike Jonze, Matt McCormick, Martijn Hendriks, Tammuz Binschtock, Stephen Gray, Natalie Frigo, Denis Savary ...

in samenwerking met Atelier Graphoui en Kunstencentrum Vooruit

Het wissen, verwijderen, uitvlakken, wegcijferen van tekens en beelden is nog nooit zo makkelijk geweest als in dit tijdperk van digitale hybridisering. De uitgebreide mogelijkheden van beeldverwerking, compositing en trimming hebben geleid tot de opmars van een "Photoshop Reality", een gecorrigeerde werkelijkheid die achteloos is doorgedrongen tot het hart van onze beeldcultuur. De daad van het wissen is echter nooit volledig spoorloos: ergens schuilt altijd wel een residu, een afdruk op het oppervlak, een schim waar ooit een beeld is geweest. Of het nu gaat om een brute kraspartij of een nauwgezette digitale maskering: elk wissen laat een spoor na, elke afwezigheid suggereert een (gemis van) aanwezigheid. Die ambiguïteit tekent zich nog scherper af in de context van het bewegend beeld, dat in se enkel bestaat bij gratie van het progressief "wissen": elk beeld annuleert immers het vorige. Eliminatie en inscriptie zijn één. De daad van het uitwissen, van en in beeld, markeert onvermijdelijk een spoor van een gebeurtenis in wording. Het maakt het nieuwe zichtbaar terwijl het herdefinieert wat rest van het oude. De film-, video- en mediawerken in dit programma gebruiken de notie en het gebaar van het verwijderen als uitvalsbasis voor een exploratie van de spanningsboog tussen aan- en afwezigheid, verschijnen en verdwijnen.

PERFORMANCE

Pierre Hébert
Seule la Main/ Enkel de Hand

In 2007 werd de aandacht van de Canadese animatiekunstenaar Pierre Hébert gevestigd op de zin "Enkel de hand die uitwist kan de waarheid schrijven", een eeuwenoud devies dat wordt toegeschreven aan de Duitse mysticus Meister Eckhart. Hébert werd niet enkel getroffen door de inherente paradox, maar ook door de focus op het gebaar van het wissen - een centraal element in zijn eigen live geïmproviseerde animatieperformances. De geanimeerde beweging kan immers niet bestaan zonder de daad van het wissen. De zin werd de basis van een nieuwe performance, die in Gent voor het eerst wordt uitgevoerd in het Nederlands. “De doelstelling om het nauwgezette thema van het wissen, gedragen door die ene zin, te associëren met de overvloed van bestaande talen, voegt nog een laag van paradoxie toe aan het geheel en geeft het een minder eenzijdige waarde: om te ontstaan moet de waarheid niet enkel bij proeve alle oppervlakkigheden elimineren, maar zich ook engageren in de oneindige herhaling van alle idiomen die de mensheid rijk is.”
www.pierrehebert.com

INSTALLATIES

Deanimated
Martin Arnold, AU, 2002, video, b/w, sound, 60’

“Filmmaker Martin Arnold neemt in deze installatie een Amerikaanse griezelfilm uit de oude doos grondig onder handen. Met behulp van de digitale trukendoos verwijdert hij acteur na acteur zodat uiteindelijk de ontvolkte decors de hoofdrol krijgen toebedeeld. Arnold verandert The Invisible Ghost (uit 1941) – een stemmig moordverhaal waarin noch spoken noch onzichtbaarheid aan bod komen – letterlijk in een levenloze film. De camerablik waart doelloos rond, vindt geen gezicht meer waarop verlangen of angst staat af te lezen, belichaamt niet langer het perspectief van moordenaar of slachtoffer. De verdwijning die in spannende misdaad- en horrorfilms een klassiek motief vormt, wordt in Deanimated ten top gedreven als algemene evacuatie. De dramatische soundtrack begeleidt nog slechts sporen van gebeurtenissen die uit het niets lijken op te duiken om vervolgens weer in de leegte te verdwijnen. Een stem spreekt. Een revolverschot weerklankt. Een stofwolk rijst en gaat weer liggen.” (Herman Asselberghs)
www.r12.at


Untitled Game / Arena

JODI, NL/BE, 1996-2001, game mod

Quake uitgekleed door gamers... Untitled Game is een verzameling van modificaties of 'mods' van de videogame Quake 1. Joan Heemskerk en Dirk Paesmans (JODI) maakten het werk door zowel de graphics als de software code van het spel aan te pakken. Hun 'mods' reduceerden de complexe grafiek tot het absolute minimum, op zoek naar het grootst mogelijke contrast tussen de soundscapes en de virtuele omgeving. In de 'mod' Arena wordt alles wit...

www.untitled-game.org


FILMPROGRAMMA

Removed
Naomi Uman, US, 1999, 16mm, colour, sound, 6’

Uman wiste met behulp van nagellak en bleekmiddel de vrouwenfiguren uit een
oude, vergeten pornofilm. De wriemelende leegtes in het beeld nemen de status aan
van een erotische zone, een ruimte waarin een fantasielichaam wordt geprojecteerd,
als brandmerk van een nieuwe vorm van pornografie.
www.peripheralproduce.com

 

Kadooregel
Tammuz Binshtock, IL/NL, 2001, video, color, sound, 1’


No Ball, No Glory. Highlights uit Match of the Day. Een vreemde pot voetbal, waarin beide teams talloze open kansen de nek omwringen. Verwacht je aan fantastisch samenspel, diepe inspanningen en veel motivatie in combinatie met wonderlijke voetbaltechniek. Eén van de allerbeste zonder-bal-spelletjes ooit!
www.youtube.com

 

Beep prepared
Stephen Gray, UK, 2002, video, color, sound, 5’

Wat is Road Runner zonder Willie E. Coyote, wat is een cartoon zonder helden? Wat blijft er over van de langstlopende, meest existentialistische reeks sketches, wanneer de acteurs van het podium verdwenen zijn? Deel één van een deconstructivistische trilogie.
www.courtisane.be

 

November 22, 1963
Natalie Frigo, US, 2004, video, color, sound, 1’


November 22, 1963 toont de beelden die door Zapruder gefilmd werden van de moord op Kennedy en waarin JFK uit elke frame gewist is. De ervaring van deze gebeurtenis is er een die hoofdzakelijk door het medium TV bepaald is. De manipulatie van beeldmateriaal verandert niet alleen onze ervaring maar ook de moord zelf. Mocht deze versie getoond worden in plaats van de originele dan zou onze herinnering aan deze datum onlosmakelijk verbonden zijn met Jacqueline's rit door Dallas ...
www.nataliefrigo.com

 

Invisible Boards
Spike Jonze & Ty Evans, US, 2003, video, color, sound, 2’. Music: John Frusciante


Een kort fragment uit de film ‘Yeah Right!’,  een cinematografisch lofdicht op het skateboarden. Regisseur Spike Jonze, een skateboardfanaat van het eerste uur die eerder internationaal furore maakte met een batterij muziekvideo’s en de feature film ‘Being John Malkovich’,  zet de elegantie en behendigheid van de skaters in de verf met behulp van zijn onuitputtelijke digitale trukendoos. In deze clip lijken een handvol skaters te glijden en jumpen in het ijle, een illusief beeld waarvoor de ‘Green Screen’ (of chroma key)  technologie werd ingezet.
www.spike.com

 

La pluie (Projet pour un texte)
Marcel Broodthaers, BE, 1969,16 mm, b/w, sound, 3’

Deze film is gedraaid in de achtertuin van Broodthaers. Hijzelf is in beeld, gezeten aan een tafeltje. Met behulp van papier en pen begint hij enkele zinnen neer te pennen, net wanneer het begint te regenen. De tekst wordt onverwijld gewist, maar het lijkt de kunstenaar allerminst te deren. Een melancholische en allegorische reflectie op artistieke productie, auteurschap en cinema, dat bijzondere medium dat voortdurend twijfelt tussen stasis en beweging, tussen schrijven en wissen.
en.wikipedia.org

 

Le Bourdon
Denis Savary, CH, 2004-2007, color, 15'30, sound

In Denis Savary’s geanimeerde potloodtekeningen neemt het gebaar van het wissen een centrale plaats in. Hij tekent, wist en hertekent opeenvolgende beelden op een enkel blad papier en fotografeert elke fase in het proces. Zijn ongrijpbare figuurtjes komen tot leven in een waas van vlekken en sporen, alsof elke beweging de schimmen van het verleden met zich meedraagt.
www.xippas.com

 

The Subconscious Art of Graffiti Removal
Matt McCormick, US, 2001, 16mm, color, sound, 16’

Het verwijderen van graffiti heeft de gekende obstakels voor creatieve expressie ontwricht en is een van de intrigerendste en belangrijkste kunstbewegingen van deze tijd geworden. Ontstaan uit de menselijke psyche toont het duidelijke verwantschappen met abstract expressionisme, minimalisme en Russisch constructivisme. Het verwijderen van graffiti heeft zijn plaats verworven in de kunstgeschiedenis...
www.rodeofilmco.com

 

The Birds Without the Birds (excerpt)
Martijn Hendriks, NL, 2007-ongoing, video, color, sound, 3’


Martijn Hendriks is gefascineerd door het potentieel van negatie en de condities waaronder zogenaamde non-productieve gebaren productief worden. Door de aandacht te vestigen op wat rest nadat bepaalde beeldfragmenten worden gewist, gesaboteerd of gecontrasteerd, worden onze relatie tot beelden en verwachtingen met betrekking tot zichtbaarheid en beschikbaarheid in vraag gesteld. In recent videowerk zoals This is where we’ll do it, een reeks gemanipuleerde YouTube video’s, of The Birds without the birds, waarbij fragmenten uit Hitchcock’s The Birds  onder handen worden genomen, dwingt de afwezigheid van essentiële elementen uit bekende beelden onverwachte noties op de voorgrond.
www.martijnhendriks.com

 

Thanks to Martin Arnold, Tammuz Binshtock, Marie-Puck Broodthaers & Maria Gilissen, Natalie Frigo, Stephen Gray, Pierre Hébert, Martijn Hendriks, Jodi, Cindy Banach (Palm Pictures), Natalie Farrey (MJZ), Dominic Angerame (Canyon), Denis Savary, Elodie Buisson & Frances Perkins (Galerie Xippas), Christophe Bichon & Emmanuel Lefrant (Lightcone), Marie Logie (Auguste Orts), Pieter-Paul Mortier (STUK), Vooruit, Bozar, Atelier Graphoui