Brussel, Maison des Cultures de Saint-Gilles, 25 & 27 nov 2008, gratis
i.s.m. Atelier Graphoui

We weten: animatie is een vorm van cinema. Maar evengoed: cinema is een vorm van animatie, terwijl het leven zelf - anima -  op zijn beurt kan begrepen worden als cinema. Het bestaan, ingeschreven in perceptie, verbeelding en geheugen, is immers altijd geanimeerd, vertekend, gemonteerd. De vraag is of en hoe we zelf onze eigen ervaringen kunnen vormgeven. De beeldenstromen waar we ons dagelijks aan laven bieden nauwelijks ruimte voor analyse en interventie. Ze zijn puur gericht op synthese, op een ononderbroken illusie van leven. De wereld wordt geobjectiveerd, maar tegelijk ontdubbeld, ontzield, ge-de-animeerd. De makers in dit programma pogen de waarneming te revitaliseren, als tegenwicht of alternatief voor de manier waarop technologische interfaces overwegend onze interactie met de wereld bepalen. Fragmenten van het persoonlijke en collectieve geheugen worden hertekend, met pen en pixel, met de hand, licht, beweging en (algo)ritmes, op zoek naar nieuwe relaties tussen wereld en representatie, beeld en subject, droom en data, het esthetische en het politieke. Animatie als re-animatie, voorbij de cinematografische conventies en alledaagse noties van fictie, documentaire en animatiefilm.

Met werk van Stephen Andrews, Robert Breer, Persijn Broersen & Margit Lukács, Sky David, Dirk de Bruyn, Kota Ezawa, Paul Glabicki, Stuart Hilton, Jonathan Hodgson, Ken Jacobs, Cathy Joritz, Jonathon Kirk, LEV, Frank & Caroline Mouris, Dietmar Offenhuber, Jenny Perlin, Josh Raskin, Bob Sabiston, Carolee Schneemann, Karl Tebbe

www.graphoui.org
www.diagonalthoughts.com

Dinsdag 25 nov 2008 20u

"We know that behind every image revealed there is another image more faithful to reality, and in the back of that image there is another, and yet another behind the last one, and so on, up to the true image of that absolute, mysterious reality that no one will ever see."
Michelangelo Antonioni

Robert Breer
Fuji
1974, 16mm, color, sound, 10'
Bang
1986, 16mm, color, sound, 10'
Robert Breer beweegt zich al meer dan een halve eeuw aan het voorfront van de experimentele animatiebeweging. Zijn werk, waarin hij voornamelijk de rol van beweging in het begrip van vorm en ruimte exploreert, vormt een belangrijke schakel tussen de abstracte films van Hans Richter en Viking Eggeling en de tradities van de avant-garde cinema. “Once I avoided conventional narration and replaced it with real time", schreef hij, "I could put the images together in non sequitur impositions. This might be what you call ‘daily seeing.’  It might be similar to the visual and aural experience of ordinary daily life – collision of experiences.” Fuji is een van de experimenten die Breer in het begin van de jaren 1970 voerde met primitieve vormen van rotoscopie, waarmee hij live-action beelden frame per frame kon traceren. Opnames van een reis naar Japan worden getransformeerd tot een lyrische exploratie van kleur en vorm, voortdurend balancerend tussen representatie and abstractie, tussen beelden die refereren naar aanwijsbare objecten en alternatieve ruimtes, die het alledaagse injecteren met een nieuwe energie. BANG is Breer's meest autobiografische film, opgebouwd als een associatieve collage van nostalgische jeugdherinneringen en bitterzoete bespiegelingen.

Frank & Caroline Mouris
Frank Film
1973, 35mm, color, sound, 9’
"I treat objects in a very subjective way, and I treat subjects by themselves in a very objective way", aldus Frank Mouris. Hij bestempelde Frank Film ooit als "that one personal film that you do to get the artistic inclinations out of your system before going commercial". Deze geanimeerde autobiografie is opgebouwd uit meer dan 11.000 beelden uit tijdschriften en catalogi, die aan een duizelingwekkend tempo over het beeldvlak glijden, terwijl Mouris een lijst van woorden reciteert die beginnen met de letter ‘f’. De woorden kaatsen met de beelden en genereren een associatieve stroom van herinneringen, die hij parallel vertelt op het tweede klankspoor. Het resultaat is een obsessieve en biologerende stop-motion collage, die filmcriticus Andrew Sarris omschreef als “a nine-minute evocation of America's exhilarating everythingness.”

Bob Sabiston
Snack and Drink
1999, video, color, sound, 3'40
Bob Sabiston ontwikkelde in de loop van de jaren 1990 de Rotoshop software, die het mogelijk maakt om rotoscopie - het manueel traceren en segmenteren van bestaande beelden - toe te passen op video. De technologie illustreert dat digitale video en computeranimatie in se dezelfde mogelijkheden tot representatie delen, in die mate dat het in de huidige beeldcultuur niet meer duidelijk is wat dan wel of niet "geanimeerd" kan genoemd worden. Snack and Drink is een van de eerste experimenten met deze software, gebaseerd op een korte reportage over een autistische tiener. Het beeldmateriaal werd door een tiental animators beeld per beeld ingekleurd en gestileerd, wat het een droomachtige kwaliteit geeft. Dezelfde techniek werd later gebruikt in Richard Linklater's Waking Life (2001) en A Scanner Darkly (2004) en The Five Obstructions (2003) van Lars Von Trier en Jørgen Leth.

Josh Raskin
I met the Walrus
2007, video, color, sound, 5'15"
"In 1969, a 14-year-old Beatle fanatic named Jerry Levitan, armed with a reel-to-reel tape deck, snuck into John Lennon's hotel room in Toronto and convinced John to do an interview about peace. 38 years later, Jerry has produced a film about it. Using the original interview recording as the soundtrack, director Josh Raskin has woven a visual narrative which tenderly romances Lennon's every word in a cascading flood of multipronged animation. Raskin marries the terrifyingly genius pen work of James Braithwaite with masterful digital illustration by Alex Kurina, resulting in a spell-binding vessel for Lennon's boundless wit, and timeless message." Josh Raskin: "I just wanted to literally animate the words, unfurling in the way I imagined they would appear inside the head of a baffled 14-year-old boy interviewing his idol."

LEV (Levni R. Yilmaz Esq)
Tales Of Mere Existence (selection)
2007-2008, video, b/w, sound, 5’
"Tales Of Mere Existence" is not necessarily about interesting stories, It is what it's title indicates, anecdotes about the gloriously mundane. Everyday stories told not by the Devil on your right shoulder or the Angel on your left, but the voice in the middle of your head that doubts himself, questions everything, and sometimes doesn't let you get out of bed. An unseen narrator tells the stories in a monotone voice, while his doodled illustrations come together on the screen. The stories deal with issues such as Sex, identity, and social confusion and just about anything else you would have written in your journal in High School. “Tales Of Mere Existence” goes for laughs in fearless ways that shock you even as you nod your head in recognition” Taylor Jessen, Animation World Network

Sky David
Field of Green: A Soldier's Animated Sketchbook
2007, 35mm to video, color & b/w, sound, 8'
Op het einde van de jaren 1960 nam Sky David, zoals het een "good Texan Boy" beaamde, dienst in het Amerikaanse leger. Hij documenteerde zijn ervaringen aan het front van de Vietnamoorlog in een schetsboek. De tekeningen bleven dertig jaar lang onaangeroerd, tot hij besloot om ze te verwerken tot een animatiefilm. In de woorden van Cathy Caruth: "Trauma is not locatable on the simple violent or original event in an individual's past, but rather in the way that its very unassimilated nature - the way that it is precisely not known in the first instance - return to haunt the survivor later on". De film draagt de sporen van de herinnering aan een gesneuvelde soldaat van het Noord-Vietnamese leger, in wiens rugzak David een reeks pentekeningen en aquarelstudies aantrof. Deze film, aldus David, "happens when the "enemy" becomes a human being identical as myself. It is the film that this unknown would have made had he survived".

Donderdag 27 nov 2008 20u

"The worship of pattern, the one and only, at the expense of the subject matter from which it comes. How do we rediscover it, and how do we impart or describe it? The ultimate challenge of the future – to see without looking: to defocus! In a world where the media kneel before the altar of sharpness, draining life out of life in the process, the DEFOCUSIST will be the communicators of our era – nothing more, nothing less!"
Lars von Trier

Kota Ezawa
The Simpson Verdict
2002, video, color, sound, 3'
In zijn video's, slideprojecties en fotoprints re-animeert Kota Ezawa iconische momenten uit zijn persoonlijke en culturele geschiedenis. Hij beschrijft zijn praktijk zelf als een vorm van "video-archeologie". Met behulp van primitieve grafische software extraheert hij uit de verschillende lagen van mediatie de essentie van zijn bronmateriaal, vaak beelden die zo dikwijls zijn herhaald dat we denken er alles over te weten. "Stylization", stelt hij, "can transform an image from a means of representation to a direct solicitation of viewer’s emotion". The Simpson Verdict is een bewerking van een 3-minuten durende clip waarin het vonnis wordt uitgesproken aan het adres van OJ Simpson, toen die in 1995 werd berecht voor de moord op zijn vrouw en haar vriend. Tot grote verbazing van velen werd Simpson vrijgesproken, onder andere omdat een aantal belastende beelden niet als voldoende "waarheidsgetrouw" konden worden beschouwd. ("Photography is no longer evidence for anything", zoals in 1982 stond te lezen in een persmededeling van Lucasfilm.)

Jenny Perlin
Box Office
16mm, b/w, silent, 2:25, 2007
Jenny Perlin: "In each aspect of my practice I take a close look at the ways in which social machinations are reflected in the smallest aspects of daily life. Whether it is copying a receipt from Wal-Mart, a headline from Reuters, or filming documentary-style interviews at the corner store, my interest is in the ways in which the sweeping statements of "History" affect specific details of human experience". Deze korte, met de hand getekende animatiefilm begint met een citaat van Ryan C. Crocker, de huidige U.S. Ambassadeur in Irak. In juli 2007 publiceerde de New York Times een interview met Crocker, waarin die de huidige oorlog in Irak vergeleek met een film waarvan de lengte afhankelijk is van het perspectief. "Sometimes I think that in the U.S. we’re looking at Iraq right now as though it were the last half of a three-reel movie. I think for Iraqis, it’s a five-reel movie and they are still in the first half of it". Als contrast wordt een lijst van de 10 best bezochte films aan de U.S. box office van diezelfde dag gepresenteerd, samen met andere tekeningen die functioneren als een associatieve vorm van commentaar.

Ken Jacobs
Capitalism: Slavery
2006, video, color, silent, 3'
In de woorden van Ken Jacobs: "An antique stereograph image of cotton-pickers, computer-animated to present the scene in an active depth even to single-eyed viewers. Silent, mournful, brief." Het werk van Jacobs, een centrale figuur in de naoorlogse experimentele filmwereld, is altijd al gedreven geweest door de cinematografische reanimatie van historisch beeldmateriaal. In tal van zijn films en performances dissecteert en manipuleert hij uiteenlopende beelden, verdiept zich in textuur en ruimte, en choreografeert, als een zelfbenoemde “cine-pupeteer”, een secundair discours van vergeten en ontgonnen tijd. In zijn Nervous System performances creëert hij, met behulp van twee gemodificeerde filmprojectoren, zogenaamde 'eternalisms': "unfrozen slices of time, sustained movements going nowhere and unlike anything in life." Door het gebruik van exterieure schutters, die afwisselend de lichtstralen van de projectoren onderbreken, ontstaat een nieuwe cinematografische ruimte, ergens tussen 2D en 3D in.  Dit effect, gelijkaardig aan het parallax effect bij binoculaire visie waarbij objecten en figuren zich tegelijk in een staat van suspensie en continue beweging lijken te bevinden, wordt in zijn recent videowerk met succes vertaald naar het digitale domein.  "3-D without spectacles (as if people would watch flat movies). Pummeling exercises in cinematic insistence: Let the image prevail!".

Cathy Joritz
Negative Man
1985, 16 mm, b/w, sound, 2' 30"
Give Aids the Freeze
1991, 16 mm, b/w, sound, 2'
Refererend naar het werk van Cy Twombly schreef Rosalind Krauss ooit dat "the formal character of the graffito is that of a violation, the trespass onto a space that is not the graffitist's own, the desecration of a field originally consecrated to another purpose, the effacement of that purpose through the act of dirtying, smearing, scarring, jabbing". Die beschrijving gaat ook op voor de films van Cathy Joritz, die gebruikt maakt van de "scratch" techniek - of "Direct Animation" - om bestaande beelden, geprint op celluloid, te penetreren en appropriëren. In Negative Man en Give Aids the Freeze wordt de techniek gebruikt om bijtende commentaren te geven op de inhoud van twee televisiespeeches, respectievelijk van een televisiepresentator en een psycholoog. Over de tijdspanne van enkele minuten ondergaan de figuren continue transformaties die op hen worden gedrapeerd als een tweede, celluloïde huid. De bewerking stelt niet enkel het beeld bij, maar ontmaskert ook de representatie van autoriteit.

Paul Glabicki
Diagram Film
1978, 16mm, color, sound, 14'
"Perception is a tool", stelt Paul Glabicki. Naar eigen zeggen wordt hij gedreven door een obsessieve neiging tot analyse van zijn eigen ervaringen, gecombineerd met een persoonlijke queeste om vorm, ruimte en tijd naar zijn hand te zetten. Zijn tekeningen, schilderijen, films en computeranimaties vormen zijn laboratorium, waarin hij informatie filtert en verwerkt, lagen van betekenis en representatie encodeert en relaties van samenstellende delen met het geheel ontleedt. Een enkel beeld of object vormt de basis van een potentieel eindeloze reeks van nieuwe beelden, herinneringen, associaties en ervaringen. In Diagram Film wordt footage van uiteenlopende plaatsen en objecten vertaald naar een cyclus van geanimeerde diagrammen, die het gepercipieerde analyseren, transformeren en herinterpreteren. Het resultaat is een omgeving die speels de grenzen aftast tussen het abstracte en figuratieve, het rationele en irrationele.

Dietmar Offenhuber
paths of g
2006 , video, color, sound, 1'
Een lange tracking shot door verstikkende loopgraven, uit Stanley Kubrick's WOI drama Paths of Glory (1957), wordt gereduceerd tot pure geometrie. Er is niets anders zichtbaar dan een matrix van rechthoekige figuren en een lijn die de beweging van de camera volgt, terwijl de frames gaandeweg worden afgeteld. De corporaliteit van de soldaten en de materialiteit van de stellingen worden geabstraheerd tot een configuratie van digitale waarden en vormen, onder het alziende oog van het cameramechanisme - hetzelfde mechanisme dat tijdens de Grote Oorlog voor het eerst werd ingezet en voorgoed de perceptie van oorlog veranderde. In zekere zin, stelt Offenhuber, vormt deze bewuste reductie een accurater beeld van de eerste geïndustrialiseerde oorlog dan de originele versie van Kubrick. Zoals Paul virilio schreef in Guerre et cinéma: "as sight lost its direct quality and reeled out of phase, the soldier had the feeling of being not so musch destroyed as derealized and dematerializes, any sensory point of reference suddenly vanishing in a surfeit of optical targets". Het zijn misschien precies de puur mechanische waarden die het geweld van deze oorlog zichtbaar kunnen maken. Het fictionaliseren van de historische realiteit is nodeloos - het ontzinnen van bestaande beelden voldoet om de techno-verbeelding (Vilém Flusser) te stimuleren. De kijker ziet minder, maar ervaart meer.

Persijn Broersen & Margit Lukács
Prime Time Paradise
2004, video, color, silent, 11'
"We consume images at an ever faster rate and images consume reality", schreef Susan Sontag in On Photography (1977). Terwijl ze in dat boek nog hartstochtelijk pleitte voor een "ecologie van beelden", moest ze later toegeven dat daar geen sprake meer van kan zijn. "In our digital hall of mirrors, the pictures aren't going to go away", schreef ze naar aanleiding van de mediatisering van de Abu Ghraib beelden. “After all, we're at war. Endless war. And war is hell, more so than any of the people who got us into this rotten war seem to have expected. In our digital hall of mirrors, the pictures aren't going to go away. Yes, it seems that one picture is worth a thousand words. And even if our leaders choose not to look at them, there will be thousands more snapshots and videos. Unstoppable”. De potentiële kracht van beelden wordt echter ondermijnd door visuele overproductie en de nooit aflatende zoektocht naar dramatische impact, inherent aan een cultuur waarin het schokeffect, net als het cliché, wordt beschouwd als een stimulus voor consumptie. "Hoe ga je om met die constante stroom aan informatie: keer je ervan af of probeer je een nieuwe, zinvolle structuur te creëren?", vraagt Margit Lukács zich af. In Prime Time Paradise bevriezen Broersen en Lukács talloze beelden uit de dagelijkse stroom van nieuwsberichten in een ruimtelijke collage, een hels medialandschap van conflict, dood en verderf. De impact wordt uitgesteld, de blik vernieuwd.

Karl Tebbe
Infinite Justice
video, color, 2', 2006
“La Guerre du Golfe n'a jamais eu lieu”, beweerde Jean Baudrillard aan het begin van de jaren negentig. De oorlog waar hij het over had was een televisieoorlog, geproduceerd als een feuilleton met trailers als aankondiging, dagelijkse afleveringen om het verteerbaar te houden en sequels die de oorlog weer naar huis brachten in oude en nieuwe media als film en games. Sindsdien is er niet veel veranderd. Controle over de oorlog is nog steeds controle over het beeld. "War-making and picture-taking are congruent activities", schreef Susan Sontag naar aanleiding van huidige oorlog in Irak. "Television, whose access to the scene is limited by government controls and by self-censorship, serves up the war as images." In Infinite Justice deconstrueert en bevraagt Karl Tebbe het publieke beeld (en beeldervaring) van de oorlog, ingebed in de alomtegenwoordige televisiewerkelijkheid. Beelden van oorlogsreportages, uitgezonden op de Duitse televisie, worden frame-per-frame gereconstrueerd met behulp van uit VS afkomstige 'action figures'. "This isn't Disney. Not Team America. This is war".

Carolee Schneemann
Viet Flakes
16 mm film on video, toned b&w, 7', 1965
Viet Flakes werd oorspronkelijk geconcipieerd als centraal onderdeel van Snows, een performance waarmee Carolee Schneemann reageerde op de oorlog in Vietnam. De film is opgebouwd uit een obsessieve collage van fotografische beelden uit magazines en kranten, die met behulp van een 8mm camera en verschillende lenzen werden geanimeerd tot een ontstellende reflectie op het geweld en de representatie van oorlog. De visuele fragmentatie wordt op de spits gedreven door de klankcollage van James Tenney. "Schneemann constructs a sense of the violent dimensions of the war at a time when the true impact of the Vietnam War was scarcely understood.  Using film as a plastic medium to create a metadocument, Schneemann gives the viewer a sense of the dimension of these atrocities, puts the war in a human perspective and goes directly to the source of the catastrophe, much in the way that the great Greek dramatists were able to situate tragedy so convincingly"  (Robert C. Morgan).